Akademisk skyggeskriving

Posted on august 13, 2013

0


 – Skrivesperre? Dårlig tid? Treng du ein elegant og presis tekst som gir toppkarakter?» Eg får stadig fleire e-postar av denne typen. Nokre er subtile, mange går rett på sak, alle gjer meg forbanna.

Sånn åpner en andreside-sak i Klassekampen 5. august (last ned pdf av artikkelen, med avisas og forfatterens tillatelse). Det er Silje Aambø Langvatn, stipendiat ved Senter for Vitskapsteori, Universitetet i Bergen, som skriver. Hun har begynt å grave i den økende trenden som handler om kjøp og salg av akademiske papers:

“Øvingsoppgåve på bachelor? Ei doktorgradsavhandling? Det er berre eit spørsmål om pris. Når du nyttar ein skyggeskrivar får du ein originaltekst som ikkje blir plukka opp av universiteta sine tekstgjenkjenningsprogram”.

Langvatn viser til en av de svært få studiene av fenomenet, som blant annet viser at for 59 prosent av skyggeskriverne var “økonomi … fremste årsak til yrkesval. 23 prosent svara «interesse for å skrive»”.

Vi skulle mene at også norske UH-bibliotekarer har hatt berøring med dette, kanskje uten å vite det? Langvatn lister opp disse beslekta fenomenene for leserne av Seogså:

  • Skyggeskrivar eller spøkelsesforfattar (Eng: ”Ghostwriter”). Ein hemmelig/ usynleg forfattar av ein akademisk tekst.

  • Det vi kan kalle ”pseudo-skyggeskriving” har alltid eksistert i akademia. Yngre forskarar som blir pressa til å ta inn medforfattarar på artiklane sine. Rettleiarar som skriv heile kapittel for studentane sine, eller bidreg til oppgåver på andre omfattande måtar, etc.

  • Medforfattarskap (”co-author”). Personar som står som forfattar av ein artikkel i tillegg til førsteforfattar. Ofte kontroversar rundt kven som bør stå som medforfattarar og kor mykje ansvar ein har som medforfattar. Jmf. Sudbø-saka.

  • Gjesteforfattar (”guest author”) Personar som blir invitert til å stå som medforfattar til ein artikkel, utan å ha bidrege. Gjerne velrenommerte professorarar, forskarar som skal gje kredibilitet.

  • Gåveforfattarskap (”gift authorship”). Mykje diskutert i samband med medisinske skyggeforfattarskap. Først betaler tildømes eit farmasøytisk selskap ein skuggeskrivar for å skrive ein artikkel eller rapport om eit nytt preparat, på ein fordelaktig måte. Så tek selskapet kontakt med meritterte professorar frå velkjende universitetet og tilbyr dei å stå som førsteforfattar av artikkelen.

  • Diplomfabrikkar/diplommøller (”diploma mills”) Falske eller fiktive universitet som sel eksamenspapir og grader.

Her er studien Langvatn viser til i artikkelen:

Ghostwriter. Eine qualitativ empirische Untersuchung über die demographischen Daten der Ghostwriter sowie deren moralischen Beveggründe. Daku, J. et al. Zürcher Fachhochschule, Zürich 2011

Posted in: Uncategorized